Adresa: ul. Muftije ef. Kurta b.b. Prostorije OŠ Mejdan Tuzla, Tel/fax: +387 35 228 - 906, email: info@bastina.ba zavod.khpn@bih.net.ba;

Prema konceptu prostorne organizacije, crkva u Požarnici pripada tipu jednobrodne crkve sa pripratom, naosom i oltarskim prostorom, te galerijom, preko koje se pristupa stepeništu crkvenog tornja. 

Svojom podužnom osovinom crkva je orijentisana u pravcu istok (apsida) – zapad (ulaz). Gabaritne spoljne mjere crkve iznose 11,70 (širina) x  26 metara (dužina)(4). Nosivi lateralni zidovi crkve su debeli 80 cm, a poprečni cca 60 cm, zidani su punom pečenom ciglom, a malterisani sa unutrašnje i spoljne strane, kao i zidovi crkvenog zvonika.

Toranj je pravougaone osnove, a gabaritne mjere prizemlja tornja su 280 x 370 cm. Debljina zidova tornja iznosi cca 40 cm, a unutrašnji prostor, u kojem je smješteno drveno stepenište, ima dimenzije cca 2,00 x 2,90 m. Toranj ima 3 etaže, završava kupolom postavljenom na tambur koji ima presjek pravilnog osmougaonika, a ukupna visina zvonika iznosi cca 26,80 m (mjereno od tla do vrha kupole). Na prvoj i drugoj etaži zvonika su po tri prozora, na trećoj četiri prozora, a u svakoj stranici tambura kupole je postavljen prozor. Svi otvori na zvoniku su izvedeni sa polukružnim završecima. Sadašnji toranj je sagrađen u periodu 2006-2007. godina.

Glavnom ulazu (polukružno zasvedeni portal je dimenzija cca 190 x 385 cm), smještenom na zapadnoj strani crkve, se pristupa kroz lučno zasvedene prolaze prizemlja crkvenog tornja. Pomoćni ulaz u crkvu se nalazi u osovini južnog fasadnog zida.

U sjeverozapadnom uglu crkve, unutar prostora unutrašnjih dimenzija cca 345 x 240 cm, pregrađenog zidovima od opeke debljine cca 20 cm, nalazilo se trokrako stepenište, kojim se uspinjalo na horsku galeriju (nivo poda horske galerije je bio na cca +4,50(5) metara). Stepenici su bili dimenzija cca 20x30 cm, a s obzirom na položaj i vrstu učepljenja (tj. položaja ležišta greda u zidu) stepenište je bilo od drvene konstrukcije.

U jugozapadnom uglu crkve, unutar prostora unutrašnjih dimenzija cca 345 x 240 cm, pregrađenog zidovima od opeke debljine cca 20 cm, nalazio se prostor za paljenje svijeća(6).

Udubljenja u zapadnom perimetralnom zidu crkve, postavljena na pravilnim međurazmacima od cca 1 metar (na koti od cca +4,30 m) upućuju na zaključak da se nosiva konstrukcija horske galerija sastojala od drvenog grednika: grede dimenzija cca 20 x 20 cm, dužine cca 3,75 m, bile su na zapadnoj strani učepljene u zid, a na svojoj istočnoj strani oslonjene na čeličnu traverznu (NP i  nosač).

Čelična traverzna je oslonjena na 2 polustupca izvedena od pune cigle (dimenzija cca 30 x 50 cm) prislonjena uz lateralne zidove crkve, te na 2 nosiva stupca, izvedena od pune cigle, presjeka cca 65 x 50 cm, postavljena na međusobnom rastojanju od cca 430 cm. Rastojanja polustupaca od stupaca iznose cca 190 cm. 

Različita vrsta ciglarskog materijala kojim su zidani ispunski zidovi (ciglarski elementi različite vrste i formata) u odnosu na nosive stupce horske galerije, kao i sama vrsta spoja pregradnog zida i stupca (izvedena bez „provezivanja“ cigli(7)) upućuje na nesumnjiv zaključak da su pregradni zidovi stepenišnog prostora, odnosno prostora za paljenje svijeća, izvedeni u kasnijem periodu.  

Denivelacija kamenim stepenikom(8) izvedenim u podu prizemlja crkve, na udaljenosti od cca 6,85 metara istočno od ravni zapadnog perimetralnog zida crkve, odnosno cca  2,90 m istočno od ravni nosivih stupaca horske galerije, definiše granicu priprate crkve u odnosu na naos. Cijelom širinom crkve, a u prostoru dubine od cca 2,90 metara, mjereno od ikonostasa, odnosno apsidalne niše, izvedena je soleja. Soleja je, takođe, denivelisana za +0,145 m u odnosu na pod naosa. Unutar crkve, složeni uz sjeverni zid crkve, nalaze se ostaci, tj. kameni fragmenti amvona, koji se najvjerovatnije nalazio u centralnoj zoni soleje, u osovini sa carskim dverima ikonostasa.

Ikonostas i apsida su potpuno uništeni prilikom miniranja crkve. Prema vidljivim tragovima-obrisima naslanjanja ikonostasa, on se nalazio u produžetku ravni istočnog perimetralnog zida i njegove dimenzije su iznosile cca 560 x 470 cm (širina x visina).

U istočnom zidu je izveden otvor (cca 500 x 760 cm/ širina x visina) sa polukružnim završetkom radijusa cca 2,50 m. Peta lučnog otvora je postavljena na koti  od cca +4,70 m (mjereno u odnosu na kotu poda soleje).

Apsidalna niša, mjereno iznutra, ima širinu od cca 710 cm, dubinu od cca 420 cm, a dužine stranica, koje tvore apsidalni poligon, su, mjereno od sjeverne strane prema južnoj, respektivno: 222 cm, 277 cm, 300 cm, 280 cm i 225 cm. Debljina perimetralnog zida apside iznosi cca 25 cm i izveden je je od ciglarskih blokova, dok je parapet zida, visine cca 80 cm, izveden od betona. Na međusobnim spojevima segmenata apsidalnog zida izvedeni su vertikalni armiranobetonski serklaži, kao i na spojevima apside sa istočnim perimetralnim zidom crkve, dok su horizontalni serklaži-poluprstenovi izvedeni iznad prozora apsidalnih prozora(9), te u kruni zidova apside (na koti od cca + 6,45 m u odnosu na pod apside). Na koti od cca + 6,45 m, u ravni spoja apside sa istočnim zidom crkve (prislonjena uz istočni zid crkve), iznad luka apside, izvedena je slomljena armiranobetonska greda-serklaž koja povezuje zidove apside u pravcu sjever-jug. U osovinama sjeveroistočnog i jugoistočnog segmenata apsidalnog zida izveden je po jedan prozorski otvor (dimenzija otvora 82 x 280 cm; parapet cca 180 cm) sa polukružnim završetkom.

Debljina prvobitnog zida uništene apside je iznosila cca 65 cm, a bio je zidan punom opekom. Na dan uvida u stanje objekta, 08. aprila 2009, na istočnoj fasadi su evidentirani tragovi spoja blok veze starog apsidalnog zida od pune cigle sa istočnim zidom crkve. Osim toga, završetak pređašnjeg apsidalnog zida je bio na koti višoj za cca 120-130 cm u odnosu na njegovu sadašnju kotu, dok je vrh tjemena apsidalnog krova bio za cca +70 cm viši u odnosu na njegovu sadašnju kotu. Iznad apside je izvedeno drveno krovište pokriveno bakarnim limom. Sadašnja apsida je sagrađena u periodu 2006.-2007. godina.

Kompletan tekst možete pročitati ovdje!