Adresa: ul. Mufitje ef. Kurta b.b. Prostorije OŠ Mejdan Tuzla, Tel/fax: +387 35 228 - 906, email: zavod.khpn@bih.net.ba; info@bastina.ba

Pravoslavna crkva svetog velikomučenika Georgija sa grobljem na Trnovcu, graditeljska cjelina

DSC01562_resize2222Grobna, crkva na Trnovcu ima trikonhalnu osnovu sa sažetim upisanim krstom, a  prema konceptu prostorne organizacije, pripada tipu jednobrodne crkve sa pripratom, naosom, oltarskim prostorom i horskom galerijom.

Svojom podužnom osovinom crkva je orijentirana u pravcu istok (apsida) – zapad (ulaz). Gabaritne spoljne mjere crkve iznose 9,46 (širina) x  11,61 metara (dužina)(3). Zidovi crkve su debeli cca 65 cm, a malterisani su sa unutrašnje i spoljne strane.

Trokrako prilazno stepenište postavljeno je na zapadnoj strani, u osovini ulaznog portala. Stepenište je gabaritnih mjera cca 274 x 590 cm, stepenišni krak je dimenzija 5x16/30 cm, dok je podest ispred ulaznih vrata dimenzija cca 124x278 cm. Polukružno zasvedena vrata (dimenzija otvora vrata je cca 147x267 cm) su smještena u polukružno zasvedenom ulaznom portalu (cca 250x315 / širina x visina) koji je izveden sa stepenasto profiliranim arhivoltama oslonjenim na kolonete.

Horizontalni presjek koloneta ima dijametar cca 13,50 cm, a stope koloneta imaju dva torusa i jedan trohilus i oslonjene su na baze kvadratičnog presjeka (25 x 25 cm), dok kapiteli koloneta imaju visinu od cca 40 cm. Ukupna visina koloneta, mjereno od poda do početka arhivolti, iznosi cca 190 cm.

U vertikalnoj osovini ulaznog portala, na udaljenosti od cca 65 cm, pozicionirana je rozeta dijametra cca 175 cm, koja služi za osvjetljavanje horske galerije.

Opširnije... 

Pravoslavna crkva Vaznesenja Gospodnjeg u Požarnici sa starim hrastom, prirodno-graditeljska cjelina

Prema konceptu prostorne organizacije, crkva u Požarnici pripada tipu jednobrodne crkve sa pripratom, naosom i oltarskim prostorom, te galerijom, preko koje se pristupa stepeništu crkvenog tornja. 

Svojom podužnom osovinom crkva je orijentisana u pravcu istok (apsida) – zapad (ulaz). Gabaritne spoljne mjere crkve iznose 11,70 (širina) x  26 metara (dužina)(4). Nosivi lateralni zidovi crkve su debeli 80 cm, a poprečni cca 60 cm, zidani su punom pečenom ciglom, a malterisani sa unutrašnje i spoljne strane, kao i zidovi crkvenog zvonika.

Toranj je pravougaone osnove, a gabaritne mjere prizemlja tornja su 280 x 370 cm. Debljina zidova tornja iznosi cca 40 cm, a unutrašnji prostor, u kojem je smješteno drveno stepenište, ima dimenzije cca 2,00 x 2,90 m. Toranj ima 3 etaže, završava kupolom postavljenom na tambur koji ima presjek pravilnog osmougaonika, a ukupna visina zvonika iznosi cca 26,80 m (mjereno od tla do vrha kupole). Na prvoj i drugoj etaži zvonika su po tri prozora, na trećoj četiri prozora, a u svakoj stranici tambura kupole je postavljen prozor. Svi otvori na zvoniku su izvedeni sa polukružnim završecima. Sadašnji toranj je sagrađen u periodu 2006-2007. godina.

Glavnom ulazu (polukružno zasvedeni portal je dimenzija cca 190 x 385 cm), smještenom na zapadnoj strani crkve, se pristupa kroz lučno zasvedene prolaze prizemlja crkvenog tornja. Pomoćni ulaz u crkvu se nalazi u osovini južnog fasadnog zida.

Opširnije... 

Proizvodnja soli u Tuzli, industrijsko naslijeđe

1273434245sbassStara solana Kreka i zgrada sa skladištem rijetkih materijala

Stara solana Kreka sa proizvodnim postrojenjem sagrađena je pedesetih godina XX vijeka.

Zgrada sa kazanima 10, 11 i 12 (na preglednom Situacionom planu Solane označenom pod brojem 14), ima gabaritne dimenzije 33,50 x 54,60 m, kao i Zgrada sa skladištem rijetkih materijala (na preglednom Situacionom planu Solane označenom pod brojem 6), a vertikalni gabariti, odnosi masa i fasade ova dva objekta su riješeni na identičan način.

Zgrada sa kazanima 10, 11 i 12 je pokrivena jedinstvenim drvenim krovištem, kojeg, u stvari, sačinjavaju tri međusobno spojena dvovodna krova, čiji grebeni su postavljeni „po kraćoj strani objekta“ (pravcem sjever-jug), a njihove krovne površine formiraju dvije zajedničke uvale postavljene po pravcu sjever-jug. Krovna konstrukcija svakog od tri dvovodna krovišta, (koja su spojena i čine jedinstveno krovište iznad cijele hale), zbog velikog „svijetlog raspona“ od cca 18m, urađena je primjenjujući kombinaciju dvostrukih kosih stolica, ukliještenih obostranim kliještima 2 x 12/16cm - u nivou gornjih podrožnica 18x18cm i obostranim kliještima 2 x 16/20cm - u nivou srednjih podrožnica 18 x 18cm, a konstrukcija svakog krovnog vezača je utegnuta trima čeličnim zategama. Rogovi su dimenzija 12 x 15cm, a kosnici vezača dimenzija 22 x 25cm. Pokrov je izveden od salonit ploča. Tjemena krovova se nalaze na koti +14,10m.

Opširnije... 

Saborni hram Uspenja Presvete Bogorodice sa pokretnim naslijeđem, historijska građevina

1212923212gramPrema konceptu prostorne organizacije, Saborna crkva u Tuzli pripada tipu jednobrodne crkve sa pripratom, naosom i oltarskim prostorom.

U arhitektonskom smislu, crkva je građena u neoklasicističkom stilu, pravougaone osnove sa pet neobizantijskih kupola na tamburima (četiri postavljene na flankiranim ugaonim pozicijama i petom, centralno postavljenom - iznad naosa), polukružnom apsidom, prozorima postavljenim u jednom horizontalanom redu i zvonikom superpoiniranim iznad ulaza u crkvu.

Crkva je orijentirana u smjeru istok – zapad (sa otklonom azimuta od cca 20 stepeni), pri čemu se glavni ulaz u objekat nalazi na zapadnoj, a apsida na istočnoj strani objekta.

Nekadašnji pomoćni ulazi, pozicionirani na sredini sjevernog, odnosno južnog zida, su, nakon dogradnje polukružnih niša za paljenje svijeća (poslije 1988. godine), u funkcionalnom smislu promijenjeni. U polukružnom zidu sjeverne niše za paljenje svijeća, prije samog spoja sa sjevernim lateralnim zidom crkve,  su postavljena vrata, preko kojih se može pristupiti prostoru naosa, dok u zidu južne apside za paljenje svijeća ne postoje vrata.

S obzirom na činjenicu da se u tlocrtima tehničkih snimaka iz 1966. i 1985. godine (pogledati u popisu projekata) ucrtana vrata na južnoj strani apside, a kojih danas (2007. godine) nema na toj poziciji, pretpostaviti je da su i ova vrata zazidana nakon 1988. godine. Umjesto vrata na spomenutoj poziciji,  postavljena su nova vrata u zidu sjeverno od glavne apside, kojima se direktno, iz vanjskog prostora, može prići oltarskom prostoru.

Opširnije...